Author: Amrit Baskune

म्याग्दीको मालिका गाउँपालिका–१ निस्कोटमा समुद्र सतहदेखि २ हजार १ सय ८७ मिटरको उचाइमा अवस्थित बराह ताल पछिल्लो समय धार्मिक तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा परिचित हुँदै गएको छ । प्रकृतिको सुन्दरता, धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक विश्वास र स्थानीय जनजीवनसँग गहिरो सम्बन्ध जोडिएको यो ताल निस्कोटको मात्र नभई समग्र म्याग्दीको एउटा महत्वपूर्ण प्राकृतिक सम्पदाका रूपमा स्थापित हुने सम्भावना बोकेर बसेको छ । म्याग्दी सदरमुकाम बेनीदेखि करिब ३७ किलोमिटरको दूरीमा रहेको बराह ताल मालिका गाउँपालिकाको व्यापारिक केन्द्र दरवाङदेखि करिब १३ किलोमिटरको दूरीमा पर्छ । बेनीबाट दरवाङ हुँदै निस्कोट पुग्न सकिने भएकाले तालसम्म पुग्नका लागि सडकमार्गको सुविधा रहेको छ । दरवाङबाट निस्कोटतर्फ उकालो लागेपछि केही…

सर्वोच्च अदालतले नदी तथा खोलाले व्यक्तिसरहको प्राकृतिक हक पाउने फैसला गरेको छ । नदीको अधिकारको व्याख्या गर्दै सर्वोच्चले खोलाले आफ्नै तटीय क्षेत्रमा निर्वाध रूपमा बग्न पाउने, प्रदूषणबाट मुक्त हुने र जैविक विविधता कायम राख्ने प्राकृतिक र मौलिक अधिकार हुने व्याख्या गरेको हो । खोलाको प्राकृतिक बहाब मिच्दा बाढी, डुबान र वातावरणीय विनाश हुने भएकाले खोलाको बहाब क्षेत्रलाई सङ्कुचित पार्ने वा अतिक्रमण गर्ने कार्य कानुनी र पर्यावरणीय दृष्टिले अक्षम्य हुने सर्वोच्चले फैसलामा भनेको छ । निवेदक श्यामकृष्ण फुयालसमेतको रिटमा २०८२ साउन १३ गतेको फैसलाको पूर्ण पाठ सर्वोच्चले गत साता सार्वजनिक गरेको हो । फैसलामा भनिएको छ, “खोला सम्बन्धमा उल्लिखित विकसित अवधारणा…

 म्याग्दीका उद्धारकर्मी इन्द्रसिंह शेरचनले विसं २०६० मा पहिलोपटक अन्नपूर्ण आधार शिविर पुग्दा ससाना पाँच ताल प्रष्ट देख्नुभयो । म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–४ मा समुद्री सतहदेखि चार हजार ५० मिटर उचाइमा रहेको पञ्चकुण्ड ताल पछिल्लो समय एउटै देखिन थालेकामा उहाँले अनौठो मान्नुभएको छ । “हिउँदका चार महिनाबाहेक अन्य समयमा पाँच कुण्डहरू देखिन्थे”, उहाँले भन्नुभयो, “अहिले पहिलेको जस्तो कुण्डहरू देखिन छाडेको छ ।” पहिले तालको किनारैकिनार हिँडेर आरोही र भरियाहरू आधार शिविर पुग्ने गरेकामा २०६४ सालमा तिलिचो तालबाट हिउँपहिरो खसेर जनधनको क्षति गरेपछि चार हजार १९० मिटर उचाइमा अवस्थित हालको आधार शिविर प्रयोगमा ल्याइएको पर्यटन व्यवसायी शेरचनले बताउनुभयो । अन्नपूर्ण, फ्रेन्क, तिलिचो र…

२०८३ भदौ १२ गतेको म्याग्दी नेपाल साप्ताहिक पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस ।

हिमाली जिल्ला म्याग्दीमा जटिल रोगबाट ग्रसितहरुको पछिल्लो अध्यावधिक तथ्याङ्क अनुसार झण्डै ६० प्रतिशत बिरामीहरु मृगौला सम्बन्धी रहेका छन् । जिल्लाको स्थानीय तहहरुमा भएको पछिल्लो अध्यावधिक तथ्यहरु अनुसार कुल २९० जना जटिल रोगका बिरामहरु मध्ये अधिकांश झण्डै ६० प्रतिशत बिरामीहरु मृगौला सम्बन्धी समस्याका रहेका हुन् । जिल्लाका छ वटा स्थानीय तहका रहेका जटिल प्रकृतिका रोगका बिरामीको तथ्याङ्क अनुसार मृगौला सम्बन्धी बिरामीको संख्या एक सय ६९ जना रहेका छन् । जसमा मृगौला फेल एक सय आठ, डाइलाइसिस गर्ने ५६ जना र मृगौला प्रत्यारोपण गरेका ५ जना रहेका छन् । त्यस्तै क्यान्सरका बिरामी ८९ जना, पाठेघर क्यान्सरका ५ जना, अण्डकोष क्यान्सर १ जना,…

अमृत बास्कुने गण्डकी प्रदेशको म्याग्दी जिल्लास्थित मालिका गाउँपालिका–५ देविस्थानको दाङ्गा क्षेत्रभन्दा माथि जंगलको बीचमा एउटा यस्तो ताल छ, जसलाई हेर्दा सामान्य प्राकृतिक तालजस्तो लागे पनि यसको स्वरूप र स्थानीय अनुभवले अनेक प्रश्न जन्माउँछ। चारैतिर जंगल, आसपास रुखबिरुवा, तर तालमा पातपतिङ्गर देखिँदैन। देखिने पानीको मूल छैन, तर वर्षौँदेखि पानी सुक्दैन। मौसमअनुसार पानीको रङ फरक देखिन्छ। तालको छेउमा धार्मिक आस्था जोडिएको मन्दिर छ। खुला मौसममा हिमालका मनोरम दृश्य देखिन्छन्। यही प्राकृतिक, धार्मिक र रहस्यमय विशेषताका कारण गाइखर्क ताल अहिले मालिका गाउँपालिकाको महत्वपूर्ण पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा अघि बढिरहेको छ। गाइखर्क ताल मालिका गाउँपालिका–५ देविस्थानको दाङ्खोलाको सिरान र थाप्ले पहाडको काखमा करिब २ हजार…

स्थानीय तहको नेतृत्व, जनउत्तरदायित्व र व्यक्तित्व विकासमा रुचि राख्नेहरूलाई लक्षित गरी साभ नेपाल (SAAV Nepal) को आयोजनामा १५ दिने विशेष अनलाइन प्रशिक्षण सुरु भएको छ। भदौ ८ गतेदेखि सुरु भएको प्रशिक्षण हरेक दिन साँझ ८ बजेदेखि ९ः३० बजेसम्म सञ्चालन भइरहेको आयोजकले जनाएको छ। जनप्रतिनिधि बन्न चाहने, स्थानीय सरकार र नेतृत्वको भूमिका बुझ्न चाहने तथा आफूलाई सक्षम, सशक्त र जिम्मेवार नेतृत्वका रूपमा विकास गर्न चाहने व्यक्तिलाई लक्षित गरी प्रशिक्षण सञ्चालन गरिएको हो। प्रशिक्षणमा युवा, सामाजिक संघसंस्थामा आबद्ध व्यक्ति, राजनीतिकर्मी, जनप्रतिनिधि तथा नेतृत्व विकासमा रुचि राख्ने अन्य व्यक्तिलाई समेत सहभागी गराइएको छ। प्रशिक्षणमा प्रभावकारी नेतृत्व क्षमता अर्थात् लिडरसिप, स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन,…

त्रिभुवन विश्व विद्यालयबाट लोक साहित्यमा एम. फिल गर्दै गरेका विद्यार्थीद्वारा लेखिएको समीक्षात्मक लेख …. “लोकसंस्कृतिको साधक, शिक्षा र अनुसन्धानका अथक अभियन्ता : डा. तुलसी प्रभासको व्यक्तित्व र कृतित्व……….” नेपालको बौद्धिक समाजमा केही यस्ता व्यक्तित्व छन्, जसले कुनै एउटा विधामा मात्र सीमित नरही शिक्षा, अनुसन्धान, साहित्य, लोकसंस्कृति, पाठ्यक्रम विकास, सामाजिक जागरण र प्रशिक्षणका क्षेत्रमा समानान्तर योगदान दिएका छन्। यस्ता बहुआयामिक व्यक्तित्वमध्ये डा. तुलसी प्रभास (तुलसीराम खनाल) एक उल्लेखनीय नाम हुन्। उहाँको जीवनलाई हेर्दा ज्ञानको खोज, समाजसँगको प्रत्यक्ष सम्बन्ध, संस्कृतिप्रतिको अनुराग र शिक्षाप्रतिको समर्पण एउटै यात्राका परिपूरक पक्षका रूपमा देखिन्छन्। उहाँको जीवन कुनै पद वा प्रतिष्ठाको कथा मात्र होइन, अनुसन्धान र सामाजिक…

हिमाल, पहाड र नदीका कारण म्याग्दीको रघुगंगा गाउँपालिकामा विकासका दृष्टिले चुनौतीपूर्ण भूगोल छ । विकट बस्ती, कठिन भौगोलिक अवस्था र सीमित स्रोत, साधनका बीच पनि गाउँपालिकाले पछिल्ला ९ वर्षमा विकासका गतिविधिलाई तीव्रता दिएको छ । अध्यक्ष भवबहादुर भण्डारी नेतृत्वको दोस्रो कार्यकाल अन्तिम वर्षमा पुग्दा गाउँपालिकाले सडक, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, खेलकुद, पर्यटन, कृषि, विद्युत्, लघुउद्यम र विपद् व्यवस्थापनका क्षेत्रमा गरेका कामको सकारात्मक प्रभावको अनुभव गाउँ गाउँमा देखिन थालेको छ । भण्डारीको पहिलो कार्यकालको ५ वर्ष र दोस्रो कार्यकालका चार वर्षमा रघुगंगा गाउँपालिकाले सडक, झोलुंगे पुल, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, खेलमैदान, खानेपानी, पर्यटन, विद्युत्, सामुदायिक भवन, कृषि, लघुउद्यम र विपद् व्यवस्थापनलगायतका क्षेत्रमा व्यापक…

अमृत बास्कुने भदौ ६ गते । सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी(रास्वपा) म्याग्दीले आगामी स्थानीय तह निर्वाचन केन्द्रीत रहेर आयोजना गरेको जिल्ला स्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रममा उल्लेख्य सहभागिता रहेको छ । शनिबार बिहान शुरु भएको प्रशिक्षणमा म्याग्दी जिल्ला भित्रका पालिकाका कमिटिका सभापति उपसभापति तथा जिल्ला कमिटी एवम् माथिल्लो कमिटीका नेता तथा अगुवा कार्यकर्ताको सहभागिता रहको छ । रास्वपा गण्डकीका पूर्व शिक्षण विभाग प्रमुख प्राज्ञ डा. तुलसीराम खनालले प्रशिक्षणको क्रममा कसरी बोल्ने र बोल्नुका लागि के कस्ता तयारी गर्नु पर्छ भन्दै सन्दर्भमा सहजीकरण गर्नुभएको थियो । उहाँले हामीले हरेक काम गर्छौं भन्ने भन्दा पनि आफूले सिकेको जे छ र रुचि जे मा छ त्यही…