“मुश्किल छैन दुनियाँमा,
तिमी थोरै हिम्मत गर, सपना बदलिन्छ विपनामा।
तिमी थोरै कोसिस गर,
आँधीहरू हमेशा चल्दैनन्…”
गणेशले यो कविता पहिलोपटक सपनालाई सुनाएको दिन उनीहरू प्रेममा थिएनन्।
सायद प्रेमको सुरुवात नै त्यही थियो, तर उनीहरूलाई थाहा थिएन।
त्यो दिन गाउँको सानो पुस्तकालयको झ्यालबाट बाहिर पानी परिरहेको थियो। आकाश कालो थियो। बाटो हिलाम्मे थियो। गाउँका धेरै मानिस घरभित्र थिए। तर सपना पुस्तकालयको कुनामा बसेर एउटा पुरानो किताब पढिरहेकी थिइन्।
गणेश हातमा कापी बोकेर भित्र पस्यो।
“अझै पढिरहेकी?”
सपनाले किताबबाट आँखा उठाइनन्।
“परीक्षा आउँदैछ नि।”
“परीक्षा त हरेक वर्ष आउँछ।”
“तर मेरो जिन्दगीको परीक्षा एउटै हो।”
गणेश केहीबेर चुप लाग्यो।
“कस्तो परीक्षा?”
सपनाले किताब बन्द गरिन्।
“घरको अवस्था, पढाइ, भविष्य… सबैको।”
गणेश मुस्कुरायो।
“मुश्किल छैन दुनियाँमा।”
सपना हाँसिन्।
“तिमीलाई सजिलो लाग्छ। तिमीलाई थाहा छैन मेरो घरको अवस्था।”
गणेशले उसको आँखामा हेर्दै भन्यो,
“थाहा छैन। तर यति थाहा छ—मानिसले हार मानेपछि मात्रै बाटो सकिन्छ।”
सपना चुप लागिन्।
त्यस दिन गणेशले आफ्नो कापीको पछिल्लो पानामा लेखेको एउटा कविता उनलाई सुनायो।
“तिमी थोरै हिम्मत गर,
सपना बदलिन्छ विपनामा।
तिमी थोरै कोसिस गर,
आँधीहरू हमेशा चल्दैनन्…”
सपनाले केही भनिनन्।
तर घर फर्कंदा बाटोभरि त्यही शब्दहरू उनको कानमा बजिरहे।
त्यसपछि उनीहरू नजिकिँदै गए।
सुरुमा किताबका कुरा हुन्थे।
पछि पढाइका।
त्यसपछि भविष्यका।
र एक दिन भविष्यको कुरा गर्दा उनीहरूले आफ्नो भविष्यमा एकअर्कालाई देख्न थाले।
गणेशसँग ठूलो सपना थियो।
ऊ शहर जाने, राम्रो काम गर्ने र आफ्नो परिवारको अवस्था बदल्ने सोच्थ्यो।
सपनाको सपना भने शिक्षक बन्ने थियो।
“तिमी शिक्षक बन्नू,” गणेशले भन्थ्यो।
“किन?”
“किनकि तिमीले बच्चाहरूलाई किताबभन्दा धेरै कुरा सिकाउन सक्छौ।”
“अनि तिमी?”
“म?”
“तिमी के बन्ने?”
गणेश केहीबेर हाँस्थ्यो।
“तिम्रो श्रीमान्।”
सपना लजाएर उसको हातमा हल्का मुक्का हान्थिन्।
“कति बोल्छौ!”
“साँचो भनेको।”
त्यो सानो गाउँमा उनीहरूको प्रेम विस्तारै हुर्किरहेको थियो।
तर प्रेम जति सुन्दर थियो, उनीहरूको संसार त्यति नै कठोर।
गणेशको परिवार आर्थिक समस्यामा थियो। बाबुको स्वास्थ्य बिग्रँदै गएको थियो। घरको ऋण बढिरहेको थियो।
एक दिन गणेशले भन्यो,
“म शहर जानुपर्छ।”
सपनाको अनुहार एकाएक बदलियो।
“कहिले?”
“छिट्टै।”
“कति समयका लागि?”
“थाहा छैन।”
“मलाई छोडेर?”
गणेशले उसको हात समात्यो।
“छोडेर होइन सपना… हाम्रो भविष्य बनाउन।”
सपनाका आँखामा आँसु भरिए।
“मलाई डर लाग्छ।”
“केसँग?”
“दूरीसँग।”
गणेश मुस्कुरायो।
“दूरीले प्रेम घटाउँदैन। मन बदलियो भने मात्र घट्छ।”
त्यो रात उनीहरू धेरै बेर नदी किनारमा बसे।
चन्द्रमा पानीमा टल्किरहेको थियो।
गणेशले सपनालाई एउटा सानो डायरी दियो।
“यसमा हाम्रो भविष्य लेख्नु।”
सपनाले सोधिन्,
“हाम्रो?”
“हो। म फर्केर आएपछि पढ्छु।”
सपनाले पहिलो पानामा लेखिन्—
“गणेश फर्केर आउनेछ।
हामी बिहे गर्नेछौँ।
एउटा सानो घर बनाउनेछौँ।
घरको आँगनमा फूल रोप्नेछौँ।
र हाम्रो पहिलो सन्तानको नाम…”
त्यहाँ पुगेर उनले कलम रोकिइन्।
“के नाम राख्ने?”
गणेश हाँस्यो।
“तिमीले सोच।”
“छोरी भए?”
“तिमी जस्तै।”
“छोरा भए?”
“म जस्तै।”
दुवै हाँसे।
त्यो रात उनीहरूले कल्पनाको घर बनाएका थिए।
तर जिन्दगीले त्यो घरको जगमै भूकम्प ल्याउन बाँकी थियो।
गणेश शहर गयो।
सुरुका केही महिना फोन, चिठी र सन्देश चलिरहे।
“खाना खायौ?”
“खाएँ।”
“मलाई सम्झिन्छौ?”
“दिनमा कति पटक गन्ने?”
“फर्किने कहिले?”
“अझै केही समय।”
समय बित्दै गयो।
गणेशको काम बढ्दै गयो।
फोनका कुराहरू घट्दै गए।
सपनाले भने पर्खिरहिन्।
गाउँमा मान्छेहरूले कुरा काट्न थाले।
“शहर गएपछि के फर्किन्छ र?”
“केटीले पनि कति पर्खनु?”
“उसले अर्को बिहे गर्यो भने?”
सपनाले कसैको कुरा सुन्न चाहिनन्।
उनी गणेशको एउटा वाक्यमा विश्वास गर्थिन्—
“आँधीहरू हमेशा चल्दैनन्।”
तर एउटा दिन उनको घरमा अर्को आँधी आयो।
सपनाका बुबाले उनलाई बोलाएर भने,
“तिम्रो बिहेको कुरा आएको छ।”
सपनाको हातबाट गिलास खस्यो।
“म गर्दिनँ।”
“किन?”
“मेरो मनमा अर्को मान्छे छ।”
घरमा झगडा भयो।
आमाले सम्झाइन्।
“त्यो केटो कहिले फर्किन्छ? उसको भविष्य के हो? तिमी कति वर्ष पर्खिन्छौ?”
सपनाले आँसु पुछ्दै भनिन्,
“जति वर्ष लागे पनि।”
त्यस रात उनले गणेशलाई फोन गरिन्।
फोन उठेन।
फेरि गरिन्।
उठेन।
दस पटक गरिन्।
उठेन।
भोलिपल्ट पनि उठेन।
तेस्रो दिन एउटा अपरिचित नम्बरबाट फोन आयो।
“तपाईं सपना?”
“हो।”
“म गणेशसँगै काम गर्ने मान्छे हुँ।”
सपनाको मुटु ढुकढुक गर्न थाल्यो।
“गणेश कहाँ छ?”
केही क्षण मौनता भयो।
त्यसपछि आवाज आयो—
“दुई दिनअघि दुर्घटना भयो।”
सपनाको हात काँप्यो।
“अनि…?”
“हामीले धेरै प्रयास गर्यौँ।”
“अनि?”
“उहाँ बच्नुभएन।”
त्यो एउटा वाक्यले सपनाको संसार रोकियो।
उनले फोन हातबाट खसाइन्।
आकाश घुमेजस्तो भयो।
भित्तामा टाँसिएको घडी चलिरहेको थियो।
तर सपनाको समय त्यही क्षण रोकिएको थियो।
गणेश फर्किएन।
गणेशले वाचा गरेको भविष्य फर्किएन।
नदी किनारमा बनाएको त्यो सानो घर फर्किएन।
फर्कियो त केवल एउटा बाकस।
त्यस बाकसमा गणेशका केही कपडा थिए।
र एउटा पुरानो डायरी।
त्यही डायरी, जुन सपनाले उसलाई दिएकी थिइन्।
तर डायरीको अन्तिम पानामा गणेशले केही लेखेको रहेछ।
सपनाले काँपेको हातले पाना पल्टाइन्।
त्यहाँ लेखिएको थियो—
“सपना,
यदि म ढिलो भएँ भने पनि पर्खिनू।
यदि म थाकें भने पनि मलाई सम्झाइदिनू—
‘मुश्किल छैन दुनियाँमा।’
म फर्किएँ भने तिमीसँग जीवन बिताउनेछु।
तर…
यदि कहिल्यै म फर्किन सकिनँ भने,
मेरो लागि आफ्नो जीवन नरोक्नु।
तिमीले आफ्नो सपना पूरा गर्नुपर्छ।
किनकि मैले तिमीलाई प्रेम गरेको कारण नै यही हो—
तिमीले हार नमानोस् भनेर।”
त्यसपछि केही शब्दहरू आँसुले भिजेका थिए।
अन्तिम लाइन थियो—
“तिमी थोरै हिम्मत गर,
सपना बदलिन्छ विपनामा।”
सपना डायरी छातीमा टाँसेर धेरैबेर रोइन्।
उसले गणेशलाई गुमाएकी थिइन्।
तर गणेशले दिएको सपना गुमाएकी थिइनन्।
धेरै वर्षपछि गाउँको पुरानो विद्यालयमा एउटा नयाँ शिक्षिका आइन्।
उनको नाम थियो—सपना।
विद्यालयको एउटा कक्षाको भित्तामा उनले आफ्नै हातले एउटा वाक्य लेखिन्—
“मुश्किल छैन दुनियाँमा,
थोरै हिम्मत गर,
सपना बदलिन्छ विपनामा।”
विद्यार्थीहरूले सोधे,
“म्याम, यसको अर्थ के हो?”
सपना केही क्षण चुप लागिन्।
उनको आँखामा एउटा पुरानो अनुहार आयो।
गणेश।
उनले मुस्कुराउँदै भनिन्,
“यसको अर्थ हो—जिन्दगीले जति दुःख दिए पनि सपना देख्न छोड्नु हुँदैन।”
“म्याम, तपाईंको पनि सपना थियो?”
सपनाले झ्यालतिर हेरिन्।
बाहिर हल्का पानी परिरहेको थियो।
उनले बिस्तारै भनिन्—
“थियो।”
“पूरा भयो?”
सपनाले मुस्कुराइन्।
“आधा भयो।”
“आधा मात्रै?”
उनले आफ्नो मुटुमाथि हात राखिन्।
“जसलाई लिएर सपना देखेकी थिएँ, ऊ रहेन।”
केही क्षण मौनता भयो।
“तर उसले देखाएको बाटोमा हिँडेर मेरो सपना पूरा भयो।”
बाहिर आँधी चलिरहेको थियो।
तर केहीबेरपछि आकाश खुल्यो।
घामको एउटा किरण कक्षाकोठाभित्र पस्यो।
सपनाले बोर्डमा लेखिन्—
“आँधीहरू हमेशा चल्दैनन्।”
र मनमनै भनिन्—
“गणेश, तिमीले भनेको सही रहेछौ।
तिमी गएपछि पनि
मेरो जीवन रोकिएन।
तर एउटा कुरा सधैँ अधुरो रह्यो—
तिमीले बनाएको त्यो घर,
जहाँ हामीले सँगै बुढ्यौली बिताउने सपना देखेका थियौँ।”
उनको आँखाबाट एउटा आँसु झर्यो।
तर ओठमा मुस्कान थियो।
किनकि प्रेम कहिलेकाहीँ पाउनका लागि होइन,
कसैको अनुपस्थितिमा पनि उसको सपना बाँचिरहोस् भनेर गरिन्छ।
गणेश थिएनन्।
तर उनको प्रेम थियो।
सपना थिइन्।
र उनीहरूको अधुरो कथा,
आज पनि एउटा सानो गाउँको विद्यालयको भित्तामा लेखिएको थियो—
“मुश्किल छैन दुनियाँमा,
तिमी थोरै हिम्मत गर…
सपना बदलिन्छ विपनामा।”