असोज २ गते । हिमालपारीको जिल्ला मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिका २ मार्फामा रहेको सरककारी स्वामित्वको शीतोष्ण बागवानी विकास केन्द्र मार्फाले कृषक तथा कर्मचारीलाई सम्मान गर्दै आफ्नो वार्षिकोत्सव मनाएको छ ।
वि.सं. २०२३ मा स्थापना भएको शीतोष्ण वागवानी विकास केन्द्रले आफ्नो ५८ औं स्थापना दिवसको अवसरमा उपल्लो मुस्ताङको लोघेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिका—१ चराङका कृषक टै धुन्टु ठकुरी उत्कृष्ट कृषकका रुपमा सम्मान गरेको हो । त्यस्तै केन्द्रले आफ्नो कार्यालयका कर्मचारीहरु अनिता तामाङ्ग र सीता माझीलाई उत्कृष्ट कर्मचारीका रुपमा सम्मान गर्नुका साथै घरपझोङ गाउँपालिका २ मार्फाका पुराना कृषक तथा सामाजिक अगुवा बिष्णुराज हिराचनलाई समेत सम्मान गरेको थियो । शीतोष्ण बागवानी विकास केन्द्रले कृषि फलफूल तथा तरकारी बालीको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याएका लोघेकर दामोदरकुण्ड १ चराङको लुम्बिनी कृषि तथा पशुपन्छी पालन फार्मका कृषक एवम् वडाध्यक्ष टै धुन्टु ठकुरीलाई नगद ५ हजार रुपियाँ सहित दोसल्ला ओढाएर प्रमाणपत्रले सम्मान गरेको हो ।
शीतोष्ण वागवानी विकास केन्द्रको स्थापनादेखि हालसम्म निरन्तर अभिभावकीय भुमिका निर्वाह गर्नका साथै संस्थाको उन्नतीका लागि रचनात्मक सहयोग गर्ने घरपझोङ गाउँपालिका—२ मार्फाका स्थानीय वासिन्दा तथां जिल्ला विकास समिति मुस्ताङका पूर्व सभापति बिष्णुराज हिराचनलाई दोसल्ला ओढाएर सम्मान गरेको हो ।
केन्द्रद्वारा नगद पुरस्कार सहित सम्मानित हुनुभएका जिल्ला उत्कृष्ट कृषक टै धुन्टु ठकुरीले राज्यले कृषि क्षेत्रलाई प्राथामिकतामा राखेर कृषिको उत्थानका लागि काम गर्नुपर्ने बताउनुभयो । उहाँले लगनशील र मेहनती कृषकहरुलाई गरिने सम्मानले थप उर्जा प्रदान गर्ने बताउनुभयो । ‘२०२३ सालमा जिल्लामा बागवानी विकास कार्यालय स्थापना भएको र त्यसै बेलादेखि स्याउ, आरु, खुर्पानी एवम् कागजी बदाम लगायतका फलफूल तथा तरकारी खेती तथा अनुसन्धान एवम् परीक्षणको सुरु भएको सम्मानित सामाजिक व्यक्तित्व हिराचनले भन्नुभयो । उहाँले सुरुमा बागवानीले शीतोष्ण फलफूल तथा तरकारी खेती सिकाउन खोज्दा निकै गाह्रो मान्थे, आज त्यही बागवानीको सिकाईले यहाँका कृषहरुको जिवनस्तर नै फेरिएको उहाँको भनाई थियो ।
शीतोष्ण बागवानी विकास केन्द्रको ५८ औं स्थापना दिवसको अवसरमा जिल्ला समन्वय समिति मुस्ताङकी प्रमुख माया गुरुङले मुस्ताङको स्याउ ब्रान्डलाई स्थापित गराउन चुनौती रहेको बताउनुभयो । स्याउलाई गुणस्तर तथा स्याउको महत्वलाई जोगाउन कृषक र स्याउ ठेकेदारबाटै नियमको उलंघन हुने बताउनुभयो । स्याउको गुणस्तर कायम गर्नका लागि निश्चित समय सम्म बोटमा रहनु पर्ने भए पनि कृषक तथा ठेकेदारहरुले समय अगाबै टिपेर बजार पठाउँदा स्याउको गुणस्तर नआउँदा मुस्ताङको स्याउ बदनाम हुने गरेको उहाँको गुनासो थियो ।
शीतोष्ण वागवानी विकास केन्द्रको वार्षिकोत्सवको अवसरमा जिल्ला भित्रका स्थानीय तहका अध्यक्षहरुले केन्द्रले गरेको सकारात्मक कार्यको प्रसंसा गर्नुभएको थियो ।
मुस्ताङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनकराज पन्तले नेपाल चीन जोड्ने कोरलानाका खुल्ला भएको र त्यहाँ ईमिग्रेसन र भन्सार कार्यालय स्थापना भएकाले चीनको तिब्बती बजारमा मुस्ताङको स्याउ निर्यात हुने बाटो खुलेको बताउनुभयो । सहरबजारमा अन्य स्थानको स्याउलाई मुस्ताङको स्याउ भनेर बिक्री गर्ने गरेको पाईएकाले अब यहाँका स्थानीय तहले मुस्ताङको स्याउलाई चिनाउन ब्रान्डिङ, प्याकेजिङ र लेबलिङ गरेर जिल्लाको स्याउको चिनारी स्थापित गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
५८औं स्थापना दिवसको अवसरमा केन्द्रका कार्यालय प्रमुख पद्मनाथ आत्रेयले शीतोष्ण वागवानी विकास केन्द्रले हालसम्म गरेका कार्यसम्पादन गरेका तथ्य साथै केन्द्रको वर्तमान अवस्थाको बारेमा जानकारी गराउनु भएको थियो । उहाँका अनुसार शीतोष्ण बागवानी विकास केन्द्रले ९ दशमलव ८ हेक्टर क्षेत्रफल जग्गा ओगटेको बताउनुभयो । केन्द्रले स्याउ लगायतका अन्य शीतोष्ण हावापानीमा हुने फलफूलहरु तथा तरकारी र तरकारीका वीउ उत्पादन गर्ने गरेको जानकारी दिनुभयो । केन्द्रमा हाल ४२ प्रजातीका स्याउ रहेको उहाँको भनाई थियो । केन्द्रमा मुख्य रुपमा रेड डेलिसियस, रोयल डेलिसियस, गोल्डेन डेलिसियस, रिचारेड डेलिसियस र फुजी प्रजातीका स्याउ मुख्य रुपमा रहेका छन् । जलवायु परिवर्तनले चुनौतीका साथै अवसरहरुको सृजना गरेको केन्द्र प्रमुख पद्मनाथ आत्रेयको भनाई छ । उपल्लो मुस्ताङको घमीमा स्याउ खेती तथा शीतोष्ण फलफूल तथा तरकारी खेतीको प्रर्वद्धन र विकास गर्न सेटलाईट केन्द्र स्थापनाको तयारी अघि बढाइएको उहाँको भनाई थियो ।